نورپردازی

نورپردازی

کاربردها و ویژگی ها

بخش عمده ای از تاثیرگذاری تصویر، ناشی از کار نورپردازی آن است. نورپردازی توسط مدیر فیلم برداری انجام می شود، اما کاملا با نظر کارگردان. نورپردازی کم شدت با مِه خفیف در سالن کنسرت باعث نمایان شدن نور لیزر می شود.

در سینما، نورپردازی چیزی فراتر از نورتاباندن به اشیا، فقط برای نمایاندن آن ها است. بخش های روشن تر و تیره تر درون قاب به ساخته شدن ترکیب بندی هر نما کمک می کنند و به این ترتیب نگاه ما را به اشیا و کنش های خاص معطوف می دارند. یک لکه که نور بیشتری دریافت کرده، می تواند چشم بیننده را به یک نکته مهم جلب کند، در مقابل، سایه جزئیات را پنهان می کند یا تعلیق ایجاد می کند درباره اینکه چه چیزی ممکن است در آنجا، در پشت سایه باشد.

نورپردازی کمک می کند تا بافت ها جلوه گر شوند: خطوط یک صورت، ظرافت تار عنکبوت، بافت زبر چوب، درخشندگی یک قطعه جواهر و…

همچنین نورپردازی به ترکیب بندی کلی نما شکل می دهد. نورپردازی می تواند حس ما از شکل و بافت اشیای نمایش داده شده را تحت تاثیر قرار دهد. برای مثال اگر به توپی از پهلو نور بتابد یک نیم دایره خواهیم دید و اگر از جلو به آن نور بخورد، گرد به نظر خواهد رسید. در تامین روشنایی (lighting) در طی روز می توان از نور خورشید استفاده کرد. نور خورشید دارای طیف کاملی بوده و سازگاری مناسبی با سیستم بینایی انسان ها از لحاظ فیزیولوژیکی و روانی دارد. اما در کنار بهره مندی از نور روز می توان از نور الکتریکی یا ترکیبی از هر دو آن ها بهره گرفت.

سایه

یکی از مسائل بسیار مهم در نورپردازی سایه است، زیرا سایه ها به شدت می توانند به حس فضا کمک کنند. دو نوع مهم سایه وجود دارد که هر دو در ترکیب بندی سینمایی نقش مهمی دارند:

سایه پیوسته (Attached Shadow):

هنگامی که بخشی از یک شی، جلوی تابش نور، بر بخش دیگر آن را بگیرد سایه ایجاد شده، سایه پیوسته است. برای مثال وقتی در اتاق تاریکی رو به روی شمعی می ایستید، بخش هایی از صورت و بدنتان در تاریکی قرار می گیرد. این پدیده سایه پیوسته است.

سایه افکنده (Cast Shadow):

در همان مثال شمع، بدن شما جلوی تابش نور را می گیرد و سایه ای روی دیوار پشتی ایجاد می شود، این سایه، سایه افکنده است.

شدت

کیفیت نورپردازی به شدت نسبی نور بستگی دارد. به این ترتیب دو حد نورپردازی داریم:

نورپردازی سخت:

همان طور که از نامش نیز پیداست، نورپردازی را سخت گویند که در آن از نورهای شدید استفاده می شود. برای مثال در طبیعت، آفتاب ظهر نور سخت ایجاد می کند. در نورپردازی سخت، سایه ها کاملا مشخص و تند هستند و بافت ها و کناره های تیز ایجاد می شود.

نورپردازی نرم:

در نورپردازی نرم، روشنایی ها پخشیده هستند و شدت نور به نسبت نورپردازی سخت کمتر و ملایم تر است. برای مثال نور آسمان ابر آلود، نرم است. در این نورپردازی، خطوط و بافت ها کمی نرم، پخشیدگی نور بیشتر و تضاد ملایم تری بین نور و سایه وجود دارد.

جهت

جهت نورپردازی، بر مسیری اشاره می کند که نور به شی می تابد. این مسیرها عبارت اند از:

نور جلویی:

نوری که از رو به رو به سوژه می تابد.

نور پشتی:

این نور از پشت موضوعی که قرار است فیلم برداری شود به آن می تابد و می تواند در زوایای مختلف از پشت بتابد برای مثال مستقیم، از بالا، از پهلو و…. نور پشتی اگر همراه دیگر نورها نباشد اثری ضد نور دارد و سوژه را تاریک و تیره می کند. همچنین این نور کمک می کند خطوط مرزی مشخص شوند و سوژه از پس زمینه جدا شود.

نور پایین:

نوری که از جلو و از پایین به سوژه می تابد برای مثال کسی که در کنار آتش نشسته و نور آتش از پایین چهره او را روشن می کند. از آنجا که نورپردازی از پایین، چهره را تحریف می کند، ممکن است برای خلق وحشت از آن استفاده شود.

نور بالا:

نوری که از جلو و از بالا به سوژه می تابد. این نور اگر بر چهره بازیگر بتابد استخوان بندی صورت او را به خوبی نشان می دهد، به همین خاطر هر گاه فیلم ساز بخواهد حالت چهره و حس موجود در چهره بازیگر، نمایان شود از این نور استفاده می کند.

جهاتی که در اینجا گفته شد جهات اصلی هستند. کمی تغییر زاویه می تواند، جهات نوری دیگر و در نتیجه کاربردهای بیشتر ایجاد کند.

گَفِر gaffer

یکی از عوامل گروه نورپردازی در فیلم های تلویزیونی و سینمایی است. وظیفه گفر این است که چراغ های نورپردازی را طبق دستور مدیر فیلمبرداری یا نورپرداز مستقر کند. او همچنین باید برق ابزارهای نورپردازی را تأمین کند. علاوه بر آن فیلترها و تلطیف کننده های نوری را به منظور ایجاد نوری نرم و مؤثر بر روی چراغ ها قرار دهد. البته گفر صرفاً یک مسئول فنی است و همه این کارها را بر طبق نظر مدیر فیلمبرداری یا نورپرداز انجام می دهد. گاهی اوقات از گفر به عنوان سرپرست فنی نورپردازی (Chief Lighting Technician) یا به طور خلاصه CLT یاد می کنند.

ریشه واژه گفر احتمالاً به روزهای آغازین فیلمبرداری در سینما بازمی گردد. آن زمان هنوز چراغ های نورپردازی ابداع نشده بودند و از نور خورشید برای نورپردازی صحنه استفاده می شد. در استودیوهای اولیه در برابر نور خورشید پارچه های سیاه بزرگی را به قلاب ها یا میله هایی که Gaff نام داشتند، متصل می کردند. گفرها در آن دوران وظیفه داشتند که این گف ها را جابه جا کنند و اجازه دهند که نور از زوایای مختلف به صحنه بتابد.

0 0 vote
Article Rating
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments